Puls Świata
Czwartek, 9 września 2010www.puls-swiata.subnet.pl
Puls Świata


RAPORT: Birma

UCHODŹCY W POLSCE

NORYLSK: Miasto-widmo

KINO AFGANISTANU

Cenzura Internetu w Chinach

Mały Tybet w Nepalu

ARGENTYNA: Okruchy dyktatury

Strefa Kultury:
Literatura

Teatr

Kino

Muzyka

Wystawa

Kanon

BIBLIOTEKA:
LINKI

KSIĄŻKI

DOKUMENTY

GALERIA FOTO

 
ZALOGUJ



KINO AFGANISTANU

RENESANS KINA AFGAŃSKIEGO
Autor: Maria Amiri

Rodzi się nowy, narodowy fenomen światowej kinematografii – kino afgańskie. Po raz pierwszy filmy z tego kraju zdobyły Złoty Glob w Cannes. Trzy lata temu „Osamę” w reżyserii Siddiga Barmaka uznano tu za najlepszy film zagraniczny. Rok później nagrodę otrzymał obraz „Ziemia i popiół” Atiqa Rahimiego. Sukcesy festiwale reżyserzy traktują jednak nie tylko jako osobisty sukces lecz również – nagrodę dla całego Afganistanu.

„Osama” pokazuje życie pod rządami talibów. W Afganistanie ten okres kojarzy się ze strachem i narzuconymi przez nich zakazami. Dla kobiet był to czas wykluczenia z życia społecznego. Główną bohaterką filmu jest dziewczynka, która musi przebierać się za chłopca, by znaleźć pracę potrzebną do utrzymania matki oraz babki. Wkrótce zostaje zdemaskowana, a „przestępstwo” zdeterminuje jej dalsze życie.
Nagrody w Cannes wywołały falę zainteresowania afgańskim kinem. Reżyserzy z Afganistanu chcą nadać rodzimej kinematografii nowy kierunek, zachowując przy lokalny koloryt. Przedsięwzięcie to wymaga jednak dużego wsparcia finansowego, potrzebnego, by zbudować nowe wytwórnie, stworzyć studia filmowe, wyszkolić kadry, zapatrzyć je w nowoczesny sprzęt. Muszą powstać warunki, które pozwalałyby młodemu pokoleniu filmowców realizować ambitne długometrażowe filmy.
23 lata wojny oznaczały zastój w kinematografii. Wraz z falami uchodźców i emigrantów kraj opuścili znakomici artyści, w tym reżyserzy. Ludzie filmu wyjeżdżali do Iranu i Pakistanu, ale i do krajów europejskich – Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii. Część trafiła do Moskwy, również w czasach wojny z Armią Czerwoną. Wielu artystów afgańskich mieszka w Stanach Zjednoczonych.

Kino zawitało do Afganistanu mniej więcej sto lat temu. Pierwsza projekcja miała miejsce w Kabulu, na dworze królewskim emira Habibullaha (1901-1919). Pierwsza projekcja publiczna odbyła się w czasach jego następcy, emira Amanullaha (1919-1929). Był to film niemy, wyświetlony w Paghman, znanej miejscowości wypoczynkowej pod Kabulem. Wkrótce w samym Kabulu, w szkole Esteglal, zaczęto wyświetlać filmy europejskie.
Kiedy w 1934 r. królem został Mohamad Zahir Szah, w kinach dominowały filmy niemieckie. Później popularność zdobyło kino indyjskie – do dziś filmy z Bollywood cieszą się tu dużą popularnością.
Pierwsza produkcja afgańska to obraz z 1946 r. „Eszg-o-dusti” („Miłość i przyjaźń”). W pewnym sensie była to koprodukcja afgańsko-indyjska, w filmie grali artyści teatru Kabul oraz aktorki indyjskie. Afgańska publiczność przyjęła rodzimą produkcję bardzo dobrze.
Nowa dziedzina sztuki rozwijała się jednak powoli, ze względu na ustawiczny brak pieniędzy. W latach 60. w końcu powstał Instytut Afghan Film oraz kilka niezależnych wytwórni filmowych, m.in. Nazer Film czy Ariana Film (obok – wywiad z założycielem tej drugiej, Latifem Ahmadim). Na projekcje w całym kraju przychodziły całe rodziny. W samym Kabulu funkcjonowało 18 kin.
Jednak lata 70. przyniosły upadek rodzimego kina. Zapoczątkowała go interwencja Związku Radzieckiego (1978-1989), potem wojna domowa. Dzieła zniszczenia dopełnili talibowie w latach 1996-2001, którzy uznali filmy i całą sztukę za pochodzące z Zachodu zło. Nawet w latach rządów komunistów, począwszy od 1978 r., można było jeszcze produkować filmy propagandowe. Po 1986 r., kiedy władzę objął prezydent Nadżibullah, cenzura uległa nawet rozluźnieniu – wytwórnie mogły działać, choć w ścisłej zależności od państwowego Instytutu Afghan Film. Prywatni producenci traktowali jednak te warunki z niechęcią. Latif Ahmadi zamknął swoją firmę (później został jednak szefem Instytutu). Najgorsze miało jednak nadejść.

Jeśli chcesz przeczytać cały artykuł zaloguj się
Jeśli nie posiadasz konta, zarejestruj się

wersja do wydruku



Aktualności:
Podróże po Polsce...
Diabły z Loudun...
Dyzma z Barcelony...
Tajemnice II wojny św...
Żona z Polski...

Kapela ze Wsi Warszawa

Kimar Studio

wypady.pl

Subnet Internet (C)2003